De trend werd in 2010 al ingezet met Monsters, het monsterkoopje van regisseur Gareth Edwards die de titelpersonages daar hield waar ze eigenlijk thuishoren: lange tijd buiten beeld, daarna opdoemend aan de einder en slechts helemaal op het einde volledig in beeld; niet om hele steden aan gort te rukken, maar om een aanval te plegen op de velden van het hart. Monsters was Edwards’ debuutfilm en het valt te vrezen dat het met de op stapel staande Godzilla-verfilming (voorzien in 2014) de verkeerde kant zal opgaan
Debuutfilms hebben meestal de leuke bijkomstigheid dat ze geen last hebben van een torenhoog verwachtingspatroon. Regisseurs leggen er hun liefde en zaligheid in. Gebrek aan geld is geen probleem, integendeel, het stimuleert de creativiteit. Dat is ook zo in genrefilms, of in films die heerlijk balanceren op de rafelranden van verschillende genres. Zowel Seeking a Friend for the End of the World van Lorene Scafaria als Safety Not Guaranteed van Colin Trevorrow zijn in wezen sciencefictionfilms: ze gaan over de Apocalyps en tijdreizen, maar het zijn ook romantische komedies, zij het van het ernstigere soort.
Er zijn nog wel meer overeenkomsten. Beide hoofdpersonages zijn op zoek naar de liefde van hun leven. In Seeking a Friend for the End of the World onderneemt Dodge (Steve Carell) een roadtrip op zoek naar zijn schoolvriendinnetje Olivia. De reden is dwingend: niet alleen heeft zijn vrouw hem verlaten, maar hij heeft ook zonet op de radio gehoord dat over precies 21 dagen een meteorietinslag de aarde zal vernietigen. Er is niets aan te doen. Een laatste ruimtemissie is mislukt.
In Safety Not Guaranteed is de ietwat zonderlinge Kenneth (Mark Duplass) op weg naar zijn verloren jeugdliefde. Niet enkele honderden kilometers verderop, maar enkele tientallen jaren terug in de tijd. Kenneth bouwt in zijn schuur een tijdreismachine met gestolen en gevonden bric-à-brac. Ook voor hem dringt de tijd: kreukloze mannen in zwarte pakken zitten hem van overheidswege achter de kladden. Hij moet weg uit het hier en nu.
Geijkte paden
Bereiken beide heren hun bestemming? Je bent geneigd te denken van wel. Romantische komedies – zelfs die van de betere soort en zelfs cross-overs – volgen geijkte paden. Maar zo eenvoudig is het niet. Naast al het andere, zijn deze films ook nog eens heuse roadmovies en dus worden zowel Dodge als Kenneth opgezadeld met een reisgenoot tegen wil en dank. De buddy van Dodge in de einde der tijden film is zijn onderbuurvrouw Penny (Keira Knightley), een hip en compromisloos meisje dat met hem doorheen het eindeloze landschap tuft. Kenneth krijgt gezelschap van de aanvankelijk schuchtere Darius (Aubrey Plaza), die naar Ocean View reist om hem te interviewen voor het magazine waar ze aspirant-journaliste van is.
Dat zo’n mooie, frisse meisjes vallen voor zo’n vreemde vogels behoort ook tot de geplogenheden van het genre. De hoofdrolspelers hebben beiden wat vertier en afleiding nodig. In plaats van de laatste drie weken van zijn leven – net als de rest van de mensheid – helemaal loos te gaan, weet Dodge zichzelf geen houding te geven. Op feestjes knijpt de voormalige verzekeringsagent er steevast tussenuit om in de badkuip te gaan mediteren. Kenneth is een ietwat teruggetrokken rekkenvuller in een supermarkt.
Roadmovies leren ons dat de weg belangrijker is dan de bestemming. Roadmovies leren ons ook dat tussen de twee protagonisten altijd de vonk overslaat, hoe extreem ze ook van elkaar verschillen. Het is in Safety Not Guaranteed en Seeking a Friend for the End of the World niet anders. Dat het twee keer werkt, is te danken aan een intelligent, fris, complexloos scenario en dito vertolkingen.
Daar zijn geen visuele kunstgrepen voor nodig. De verhalen zijn wat ze zijn en dus ook te nemen of te laten. De premisse van Seeking a Friend for the End of the World is dat de wereld over enkele weken zal vergaan, en daar moeten we als toeschouwer de consequenties van dragen. Er is geen deus ex machine die de wereld zal redden. En dat reizen doorheen de tijd, kan dat echt? Ook Safety Not Guaranteed doet niet flauw: als Kenneth gelooft dat het kan, dan kan het.
Zowel in Seeking a Friend for the End of the World als in Safety Not Guaranteed zit het gewone in het ongewone. Zelfs in extreme omstandigheden draait de wereld gewoon verder. De mooiste beelden uit beide films illustreren dat. Naderende komeet of niet: het gras moet gewoon gemaaid. Tijdreis of niet: als je het koud hebt, moet je een warm jasje aan. Dat is liefde en dat zit weergaloos mooi verborgen in beide films.
Focus Features bracht Seeking a Friend for the End of the World op 23 oktober uit op DVD en blu-ray. Safety Not Guaranteed verscheen op 30 oktober op DVD en blu-ray.