Het was mooi bedacht van het nieuwbakken productie- en distributiebedrijf TriStar Pictures om in de aanloop naar Kerstmis 1984 een slasher uit te brengen met de Kerstman in de hoofdrol. Een knap staaltje van marketing en timing, zeker omdat het betere hak- en steekwerk eind jaren zeventig, begin jaren tachtig op zijn toppunt was. Maar kijk: wat de Kerstman betreft is Amerika even conservatief als wij met de figuur van Sinterklaas. Aan de goedheiligman raak je niet. Je geeft ‘m al helemaal geen bebloede bijl in de hand.
Silent Night, Deadly Night deed het exact één weekend schitterend aan de Amerikaanse box-office, met een opbrengst die zelfs Wes Cravens A Nightmare On Elm Street (die toevallig ook in première ging) overtrof (1.4 miljoen tegenover 1 miljoen dollar). Maar toen was het over voor de Kerstman: vóór bioscoopzalen en in winkelcentra verzamelden woedende ouders om hun afgrijzen over de film duidelijk te maken. Met Kerstmis valt niet te sollen. In een ondertussen historisch tv-fragment braakten recensenten Gene Siskel en Roger Ebert in hun tv-programma At The Movies de film helemaal uit.
▶ Bekijk op YouTube
Bijna dertig jaar na de originele release kijken we niet meer op van een rancuneuze Sinterklaas, een bloeddorstige Paashaas of een bloederige Kerstman. Ebert argumenteert in bovenstaand fragment dat ouders maar eens aan hun kinderen moeten uitleggen dat de Kerstman geen moordenaar is. Misschien ziet hij over het hoofd dat Silent Night, Deadly Night gewoon geen film is om naar te kijken met kinderen die er nog in geloven.
So bad, it’s good
Voor het doelpubliek – genrefans dus - is de film niets meer of minder dan wat zoveel andere slasherfilms uit de vroege jaren tachtig zijn: so bad, it’s good. Opvallend is dat regisseur Charles E. Sellier Jr. maar liefst drie kwartier nodig heeft om de film in de steigers te hijsen, voor zijn Killer Santa toeslaat. De film komt dus echt traag op gang, vooral omdat Sellier twee opmaten nodig heeft om de voorgeschiedenis van zijn hoofdpersonage te vertellen.
In 1971 is Billy Chapman nog een kind, wanneer hij op kerstavond ziet hoe zijn ouders vermoord worden door een kerel verkleed in de Kerstman. Drie jaar later zien we hoe hij door Moeder Overste geterroriseerd wordt in het plaatselijke weeshuis. Weer tien jaar later werkt Billy bij de speelgoedwinkel Ira’s Toy Store, een locatie die met z’n bewegende speelgoedmannetjes perfect fungeert als sfeerscheppende ruimte.
Het lijkt dat Billy op dat moment eindelijk over zijn kindertrauma heen is, tot hij door zijn baas gevraagd wordt om zich als Kerstman te verkleden. Billy’s ogen gaan op donker. Zijn hersenen knetteren. Alle angsten uit zijn jeugd kanaliseren zich in een moorddadige raid doorheen kerstnacht.
Huisraad van de moordenaar
Het zou overdreven zijn om regisseur Charles E. Sellier Jr. van enig talent te beschuldigen of het moet zijn dat hij goed naar eerdere slasherfilms gekeken heeft. Hij stopt zijn Killer Santa de traditionele huisraad van de moordenaar in de handen: een groot slagersmes, een hamer en een bijl. De gevolgen laten zich raden.
Met de slachtoffers voel je weinig affectie: de werknemers van Ira’s Toy Store zijn sowieso weinig sympathiek en vervolgens begint Billy ook mensen te vermoorden die je van haar noch pluim kent. Het levert wel twee keer dolle pret op: de eerste keer als hij een naakte studente aan een hertenkop spietst (het is ook visueel de knapste scène, omdat hij deels met schaduweffecten is gefilmd) en de tweede keer als een sleeënde tiener letterlijk zijn hoofd verliest. Stopt de slee gewoon onderaan de berg en komt dat hoofd erachteraan rollen.
Helaas ontbreekt het de film aan meer van die over-the-top scènes. Als je dan toch een moordende Kerstman introduceert, kan je maar beter helemaal uit de bol gaan. Misschien wil de film tegelijk toch teveel psychologische achtergrond meegeven. Billy’s moordzucht wordt wel erg nadrukkelijk gelinkt aan zijn kindertrauma en zijn jaren in het weeshuis. Dat is na enkele scènes wel duidelijk, maar telkens Billy aan het moorden gaat, zien we weer flashbacks uit het verleden. Misschien hadden schrijvers Paul Caimi en Michael Hickey gewoon wel te weinig inspiratie, want de film is al bij al erg kort.
Nadat hij in totaal een man of tien heeft vermoord, keert de als Kerstman vermomde Billy terug naar het weeshuis, waar hij nog een eitje te pellen heeft met de sadistische moeder overste. Zoals het een goede slasher betaamt, wordt hij net op tijd door de lokale politie-inspecteur in de rug neer gekogeld. De fonkelende ogen van Billy’s kleine broertje, getuige van de moord, verraden dat een nieuwe Killer Santa geboren is. Zo geschiedde: er volgden nog vier sequels.
REEKS (5) – CINEMA DADA
Cinema Dada heeft een voorliefde voor cultfilms uit de vorige eeuw. Slechte smaak is geen bezwaar.