THEMA - DE LENIGE LIEFDE

Tina en Chris laten zich niet van de wijs brengen door dit incident en vervolgen hun reis. Met hun caravan reizen ze door de Midlands in Engeland. Een seksuele odyssee noemt Chris het. Hij wil een boek schrijven, Tina heeft haar breiwerk mee. Het meest spannende wat er gebeurt, is de race op de camping om het plekje bij Dingly Dell (zie onderstaande scène).

▶ Bekijk op YouTube

Tina weet zeker dat ze echt van haar Chris houdt. Eigenzinnig, stoer, slim. Precies wat ze nodig heeft als eigenzinnige vrouw met een lage eigendunk. Terwijl Chris in haar eindelijk zijn muze vindt. ‘Ik ben nog nooit een muze geweest!’ ‘Ik heb nog nooit een muze gehad!’ Beiden Birminghams, beiden hebben een Midlands-accent. Ze zijn weer thuis.

Zoals vaker op vakantie leer je elkaar ook van andere kanten kennen. Chris is vriendelijk, geïnteresseerd in je ligfiets, kwebbelt met je in een pub. Maar zodra onrecht op zijn pad komt, verandert hij in een supermoralist met een eigen rechtspraak. De beul van die rechtspraak is hijzelf. Pech voor degene die hem dan ontmoet.

Geen wonder dat de incidenten elkaar opvolgen. Op een fotocamera doet Tina een ontdekking. ‘Dit is niet mijn vagina!’ Ze kidnappen een hondje. Een discussie met een kritische wandelaar. Een fietser in een dode hoek. Er vloeit bloed.

Geloofwaardig spel
Leniger zal je niet vaak een liefde zien dan in deze film die regelmatig tegen horror aanschurkt. Hoe bloederig hun sporen ook zijn, de liefde tussen Tina en Chris is puur, daar kunnen we niet omheen. Ze zijn een beetje getikt, dat is waar, maar ook getikte mensen hebben liefde om te delen.

Het is de kwaliteit van de makers die ervoor zorgt dat we Tina en Chris als echte mensen zien. ‘Deze mensen doen ertoe, het zijn mensen met gevoel, geen karikaturen’, zegt regisseur Ben Wheatley in een interview. Kruisbestuivingen zijn overigens een specialiteit van de regisseur. De vorige film van Ben Wheatley, Kill List, was een soort kruising tussen horror en sociaal realisme.

Belangrijk is ook geloofwaardig acteerspel. Alice Lowe en Steve Oram schreven samen het script. Ze konden dus de karakters zo vormgeven als ze zelf prettig vonden. En dat levert een oprechte, mooie liefdesgeschiedenis op.

De karakters komen dan ook van dichtbij. ‘Ze zijn ons,’ zegt Oram tijdens een interview met een glimlach, ‘als het leven een ander pad had genomen.’ Oram en Lowe komen ook uit de Midlands en de kampeeranekdotes zijn uit hun leven gegrepen. Bovendien zaten ze voor deze film ruim een week op elkaars huid in de caravan.

Ook was er alle ruimte voor improvisaties. Vooral de scènes in het huis van de moeder zijn nagenoeg allemaal geïmproviseerd, en dat zijn leuke, charmante scènes, die het meest ‘echt’ aanvoelen.

Geloofwaardigheid komt ook uit research. Er is volgens de acteurs heel wat tijd gestoken in het lezen over de gewone kant van ‘gestoorde karakters’. Lowe in een ander interview: ‘Het hele onderdrukken, het op de oppervlakte aardig en vriendelijk zijn, maar tegelijk die spanning die eronder aan het opborrelen is.‘ Oram: ‘Zoals Fred West. Buurtbewoners mochten hem, wat verbazingwekkend is als je realiseert wat hij deed.’

Reuzenpotlood
De aantrekkingskracht van de film is niet alleen de humor, die voortreffelijk Brits is zo nu en dan (zoals de bekakte meneer die klaagt over ‘excrement’ op een erfgoed van het national trust), maar vooral de eerlijkheid waarmee deze twee het verhaal tot leven brengen. Door hun ontwapenende eerlijkheid heb je zelfs een beetje begrip voor hun daden. De verdrietige scène met het reuzenpotlood, bijvoorbeeld, is zowel een dramatisch als een komisch hoogtepunt.

En voor het kernachtige gevoel dat alles ertoe doet, is Wheatley weer verantwoordelijk. Oram: ‘Ben monteert echt razendsnel. Als je je verveelt, moet het eruit.’ Lowe: ‘Niet alle regisseurs doen dat.’

De film is met veel plezier gemaakt en de drie belangrijkste personen, Wheatley, Lowe en Oram schateren het ook regelmatig uit in interviews, maar die charme verhult een beetje dat Sightseers ook iets gemakzuchtigs heeft in zijn verhaal. Zulke films over moord en doodslag liggen in stapels bij videotheken (degenen die nog niet failliet zijn dan). Sightseers ontkomt niet helemaal aan het idee dat het een variant is in dat genre, zoals ik ook de soortgelijke film Death at a Funeral (2007) om dezelfde reden niet helemaal vond overtuigen. Een smaakvolle variant maar een variant niettemin.

Leg ik de meetlat van echt originele verhalen ernaast, dan haalt Sightseers de eindstreep pas in de middenmoot. Zoals de auteurs ook melden in interviews: er is gegokt op twee paarden, zowel de commerciële cinema en de arthouse-cinema. Die opzet laat wel een beetje zijn sporen na.

Maar de relatie van Tina en Chris blijft tot op het einde krachtig. Is dit een van de weinige films waarbij de karakters elkaar écht nemen zoals ze zijn – zonder grenzen van moraliteit? Is dat niet echte liefde, vooral in situaties van wanhoop? Is dit filmstel dan niet een kruising te noemen tussen Romeo & Julia en Bonnie & Clyde?

Bronnen: interviews op viewlondon.co.uk en YouTube (TIFF, Clicks en Anne Thompson)