THEMA - DE LENIGE LIEFDE

Rhino Season - Onmogelijke liefde in Iran

Stel je bent de chauffeur van een knappe vrouw in Iran in de jaren zeventig. Je raakt verliefd op haar. Maar ze is de dochter van een hooggeplaatst persoon en ook nog verliefd op een dichter die dingen zegt als: ‘Je bent mijn inspiratiebron’. Daar kun je niet tegenop. Het enige wat erop zit, is je lamlendig te voelen.

Maar in 1979 valt het regime van de sjah, posities veranderen. De dichter is ineens opgepakt en de chauffeur maakt carrière. De laatste ziet zijn kans schoon, laat de dichter doodverklaren en verhuist met de vrouw naar Turkije. Zaakjes goed geregeld, denkt hij.

Maar de dichter (Sahel) is niet dood, integendeel, hij is vrij en gaat op zoek naar wat dertig jaar geleden nog zijn vrouw (Mina) was. Het huis van Mina vindt hij al na tien minuten in de film. In plaats van hard naar binnen te rennen en een scène te schoppen, blijft hij liever op een afstandje zitten in zijn geparkeerde auto, bij een meertje, sigaretten rokend, slapend. Als een jong meisje om een lift vraagt, geeft hij die zonder mokken. Dat wordt een gewoonte; hij wordt haar privéchauffeur.

Ondertussen zien we in flashbacks de geschiedenis van dit drama voltrekken, waarin we zien dat de liefde tussen Mina en Sahel als geen ander is. Opgesloten zijn en ook nog eens moeten rouwen omdat je niet meer bij elkaar mag zijn. Zo voelt het als je elkaar nooit meer ziet, voelt, meemaakt.

Er is een door merg en been trekkend moment dat kan wedijveren met alles aan ontroering wat ik in andere films heb gezien, als beide gevangenen, met zakken over hun hoofd en gehandboeid, elkaar even mogen aanraken. Ze worden overvallen door een vreemde combinatie van lust, verbazing en puur geluk.

Een andere formidabel mooie passage is bij het graf van de doodverklaarde Sahel – hoewel hij nog gewoon in de gevangenis zit. Als zij in een sneeuwstorm onder een boom bij het graf van haar man aan het wenen is, bekent de chauffeur nogmaals zijn liefde. ‘Help mij!’ kweelt hij. Ze rent weg. Ook al is dat voor de neutrale kijker niet leuk, de chauffeur heeft ook te maken met zíjn liefde.

Ten slotte, onvermijdelijk, komt er een nieuwe ontmoeting tussen Mina en Sahel. Deze passage is zo sterk doordrenkt van de romantiek dat ik de kijker adviseer om een paar extra dozen tissues in te slaan.

▶ Bekijk op YouTube

trailer van Rhino Season.

Inspirerende filmstijl
Rhino Season is een goed gemaakt drama, niet weeïg, sentimenteel, oninteressant zoals je vaak ziet. Bovendien losjes gebaseerd op een waargebeurd verhaal van de Koerdische dichter Sadegh Karmangar, een bekende van regisseur Bahman Ghobadi, die ook enkele van zijn eigen ervaringen erin verwerkte.

Er is een mooie, inspirerende filmstijl. De combinatie van muziek, licht, en plotselinge surrealistische momenten geeft de film iets wat doorgaans een beetje te makkelijk ‘poëtische sfeer’ wordt genoemd. Maar dit keer is dat met recht want poëzie speelt een belangrijke rol. In een andere recensie wordt de film treffend een ‘poëzieverfilming’ genoemd. Bahman Ghobadi heeft veel gevoel voor beeldtaal, of anders een cameraman met een gave.

Die sfeer gaat dan wel ten koste van het tempo. Er wordt ook bijna niet gepraat in de film. Dat komt ook doordat twee van de drie hoofdrolspelers van nature geen Farsi spreken. Degene die het wel spreekt, moet sigaretten roken en peinzend voor zich staren. Een Iraanse kijker legt op Imdb.com uit waarom dat is. Geen Iraans acteur die gespeeld heeft in een film met een naakte Bellucci zou dan nog werk kunnen vinden in de Iraanse filmindustrie. Voor Berouz Vossoughi die Sahel speelt ligt het anders. Na 1978 heeft hij niet meer in Iraanse films gespeeld, en verdiende de kost via rolletjes in bijvoorbeeld tv-series als Falcon Crest.

Somberheid
Zou Ghobadi gezegd hebben: hoe zwartgalliger, hoe beter? De film snakt naar een paar grapjes. Een ander minpuntje is dat deze opzet erg bekend voorkomt. Wat bijvoorbeeld te denken van Iago, Othello en Desdemona van Shakespeare? Zo zijn er wel meer voorbeelden te verzinnen.

Misschien wordt die somberheid wel verklaard door de ervaringen van Ghobadi bij eerdere films. Bahman Ghobadi maakt opmerkelijk veel films met dierennamen in de titel: A Time For Drunken Horses, Turtles Can Fly en No One Knows About Persian Cats. De laatste is een semi-illegaal gemaakte documentaire over undergroundmuziek in Teheran. Die film uit 2009 werd in zeventien dagen gemaakt, zorgde ervoor dat de twee acteurs het land moesten ontvluchten, dat Ghobadi twee keer werd gearresteerd, en dat hij daarna niet meer in Iran kon werken.

Zo moeilijk als die producties tot stand kwamen, zo makkelijk ging het met deze, toen Martin Scorsese eenmaal het initiatief had genomen om de film te produceren. Hopelijk gaf dat Ghobadi een vertrouwen om meer van zulke mooie films te maken, maar dan met een onsje minder somberheid.

Rhino Season (Fasle kargadan) speelde op het International Film Festival Rotterdam en vanaf 21 maart ook in de Nederlandse bioscopen.


THEMA - DE LENIGE LIEFDE
Eindelijk lente! Planeet Cinema krijgt er kriebels van in de buik en focust in maart en april op interessante recente romantische komedies.