THEMA - CINEMA CHILI

Mala Leche (León Errázuriz)

De eerste belangrijke drugdeal van Carlos en Pedro loopt helemaal fout. Ze worden verrast door een rivaliserende bende die er met de koopwaar en hun geld vandoor gaat. De twee blijven achter met een onoverkomelijke schuldenberg in plaats van met een hoop cash. In het milieu waarin ze zich ophouden staat het verknallen van een drugverkoop bijna gelijk aan een doodvonnis. Ze krijgen nog uitstel. Het is aan hen om het geld bijeen te schrapen dat ze zelf verkwanselden.

Omdat ze zelf aan het spul zitten, geen praktisch ingestelde geest hebben, zelden intelligent uit de hoek komen en gebukt gaan onder een gigantische tijdsdruk is hun situatie hopeloos. Hun gebrek aan intelligentie speelt misschien nog in hun voordeel. Deels omdat ze geen andere opties hebben, deels omdat ze niet heel snugger zijn, gaan ze toch de onmogelijke uitdaging aan.

Dollemannen
Regisseur León Errázuriz heeft een brutale, hyperrealistische en uiterst gewelddadige variant  gemaakt op het aloude thema van de man met de rug tegen de muur. De tocht waarop hij zijn hoofdpersonages laat vertrekken is een lange aaneenschakeling van problemen. Daar zijn de twee protagonisten niet erg van onder de indruk. Ze hebben niet eens door dat ze zelf het grote obstakel vormen. Hun focus ligt op één doel: de kogel door hun kop vermijden. Ze verzinnen het ene halfbakken plan na het andere. Na wat  succesvolle overvalletjes op nachtwinkels en restaurants bereiden ze een grotere slag voor.

De immense stress pleegt een verwoestende aanslag op hun zenuwstelsel. Die nervositeit is overgeslagen op de camera die de dollemannen op de voet volgt. De film evolueert op hun driftige tempo. Het beeld schiet alle werkelijk kanten op en vinnig is een understatement als het gaat om de omschrijving van de montage. Tijdens de zeldzame rustige momenten jagen ze industriële hoeveelheden cocaïne door hun neus of beramen ze een nieuwe kraak. Normaal praten kunnen de jonge mannen niet. Ze schreeuwen en tieren alsof hun broek in brand staat.

Even rustig op adem komen is er niet bij en daarmee lapt debutant León Errázuriz een van de gouden regels van het filmmaken aan zijn laars. Hij raast aan één stuk door. Het dient gezegd dat hij er behoorlijk goed mee weg komt. Door de dramatische sneeuwbal aan één stuk door te laten rollen en hem op bepaalde momenten zelfs een extra zetje te geven, creëert hij een onwezenlijke, koortsige sfeer.

Hoewel zijn artistieke keuzes stuk voor stuk te verdedigen zijn, is de film zelfs voor wie spontaan  meegaat in het verhaal een buitengewoon vermoeiende ervaring. Het aanhoudende gebrul, het geheen-en-weer en de zeer expressieve vertolkingen kunnen ook leiden tot splijtende hoofdpijn.

Aangeslagen personages
Zonder de opmerkelijke vertolkingen van Juan Pablo Ogalde en Mauricio Diocares was Mala Leche niet half zo goed geweest. Ze gaan extreem ver in de extraverte interpretatie van hun zwakke, aangeslagen personages maar in hun scheldpartijen, maffe beweginkjes en brede armgebaren zit een immense kracht en tragiek.

Naarmate de film vordert wordt steeds troebeler hoe ze zich tot elkaar verhouden. Die multi-interpreteerbare, ambigue laag over hun vriendschap is het element dat deze Chileense film echt bijzonder maakt. Carlos en Pedro zijn opvallende gasten. Het gaat niet over wat ze uitspoken, zelfs niet over de manier waarop, maar over het feit dat ze het samen doen. Over hun niet te definiëren vriendschapsband zijn de meest uiteenlopende theorieën te bedenken. Feit is dat het fascinerende vriendschapsthema interessanter is uitgewerkt dan het onderwereldthema.

Dat Mala Leche niet bekender is buiten Chili is de logica zelve. De toon varieert tussen gitzwart en antraciet grijs en over de vorm is veel interessants te zeggen maar niet dat hij  uitnodigend is. Errázuriz is een ambitieuze kerel die weet wat hij wil vertellen en die de gave heeft zijn visie aan een coherente persoonlijke filmstijl te koppelen. Zijn talent kanaliseren en het optimaal laten renderen is hem niet gelukt.

Hij gaat dikwijls veel te ver en is te overmoedig waardoor hij een film gemaakt heeft die te waarderen is om zijn durf, consequente eigenzinnigheid en agressief-realistische karakter. Voor iedere omschrijving kan ook ‘te’ gezet worden.  Het is te hard en te rauw, te luid en te hoekig, te onevenwichtig en te ondoorgrondelijk. Het is allemaal te veel en het overschrijdt de grenzen van wat een kijker aan kan. 

Na Mala Leche heeft Errázuriz geen film van betekenis meer gemaakt. Dat is jammer want hij moet in staat zijn cinematografisch stevig uit te pakken als hij zichzelf in bedwang kan houden en bijgestuurd wordt door een strenge producer. Gemotiveerde liefhebbers van cinema die geen enkele toegeving doet aan het publiek hebben aan deze misdaadfilm een vette kluif. Op voorhand checken waar de Dafalgan ligt, is ten zeerste aanbevolen.

▶ Bekijk op YouTube