THE PORTRAIT OF A LADY

Slaap kindje slaap

Henry James is één van de voornaamste schrijvers uit de Amerikaanse literatuur. Hij wordt vaak in eenzelfde adem genoemd met zijn collega's Jane Austen en Fanny Burney, maar onderscheidt zich van hen door de negatieve atmosfeer die de romances omringt.

Zijn belangrijkste werk The Portrait Of a Lady is nu verfilmd door Jane Campion. Elk element dat van het boek een meesterwerk maakt, wordt in de prent ofwel niet genoeg uitgewerkt, ofwel vergeten. James' verhalen getuigen keer op keer van een groot psychologisch doorzichtsvermogen. Het enige personage dat in de film diepgang heeft, is dat van de hoofdfiguur Isabel Archer, zij het niet dat ook hier de nodige bedenkingen bij te stellen zijn. Haar karakter moeten we immers plaatsen tegenover de historische context van het gebeuren, meer bepaald de laat negentiende eeuw.

In de film wordt gezegd dat Isabel te onafhankelijk is voor haar tijd, te veel ideeën heeft, maar er wordt nooit een uitleg aan gegeven. Uit het boek blijkt haar individualiteit uit talrijke kleine voorbeelden, waarvan in de film wel enkele voorkomen, maar die niet begrijpbaar zijn voor iemand die geen weet heeft van de toen geldende etiquette. Zo zien we Isabel in het begin van de film een hond van de grond tillen en knuffelen. Onze eerste reactie is er één van vertedering, terwijl de makers eigenlijk wilden aantonen dat een hond oppakken op een Engels landgoed gewoon niet hoort. Dat ondoorgrondelijk karakter kenmerkt het hele script.

Scenariste Laura Jones (die toch al goed werk leverde voor Gillian Armstrong's High Tide en Jane Campions An Angel At My Table) heeft er dit keer duidelijk een rommeltje van gemaakt. Maar de schuld enkel op Jones steken zou te simpel zijn. We merken duidelijk dat La Campion talent heeft (de film is bijzonder artistiek en origineel gemaakt), maar deze prent is zo traag dat zelfs de meest geoefende cinefiel moeite heeft om niet in te dommelen. De eerste reden daarvan is de lange duur van de afzonderlijke sequenties (het beeld van een hand die een pen ronddraait zal al gauw bijna een kwartminuut duren).

Een tweede reden moeten we zoeken in de sfeer, die op de meeste momenten totaal ontbreekt. Als er al van sfeerschepping sprake is zal die eerder de duistere kant van het verhaal benadrukken, terwijl het komische uit de literatuur hier niet aan bod komt. Om toch één positieve noot toe te voegen: de soundtrack van Wojciech Kilar (die onder meer de muziek schreef voor Bram Stoker's Dracula en Death And The Maiden) is weerom fantastisch. Niettegenstaande is een dosis peppillen vereist alvorens u de zaal betreedt.