SURVIVING PICASSO

Tien jaar uit het leven van

Dit verhaal van producer Ismail Merchant en regisseur James Ivory zoomt in op één van Picasso's liefdes. Tussen 1943 en 1953 deelde deze beroemde 20e-eeuwse kunstenaar zijn leven voornamelijk met de veertig jaar jongere aspirant-schilder Françoise Gilot. Zij zal hem twee kinderen schenken, Claude (1947) en Paloma (1949), en als enige vrouw de kracht kunnen opbrengen hem waardig te verlaten op het ogenblik dat hun verhouding verslechtert.

Gilot, statig vertolkt door de debuterende Ierse schoonheid Natascha McElhone, maakt kennis met Picasso op het ogenblik dat de Duitsers Parijs bezetten. Ze bezwijkt voor de meesterlijke arrogantie waarmee hij haar met een vriendin uitnodigt naar zijn atelier te komen. Naderhand wordt Françoise zijn model en het duurt niet lang of de jonge schilderes wordt ook de minnares van de geestdriftige Picasso.

Waar ze zich minder aan verwacht had, was dat ze haar minnaar moest delen met alle voormalige vrouwen annex nageslacht die het pad van de modernist hadden gekruist. Terwijl hij Françoise dwingt tot een eeuwige belofte van liefde voor hem, ontmoet Picasso regelmatig de flegmatische Marie-Therese met dochter Maya en bezoekt hij nog steeds de brilliante Joegoslavische fotografe Dora Maar, intussen tot een wrak verworden omwille van haar relatie met hem. En dan is er nog zijn eerste vrouw, de Russische danseres Olga Koklowa, die te pas en te onpas komt claimen dat zij de enige echte Madame Picasso is, en de kunstenaar slechts één 'echt' kind heeft - met haar natuurlijk -, de op dat ogenblik volwassen Paulo. Intussen raakt Françoise meer en meer verzeild in de schaduw van Picasso en precies omwille van haar nooit aflatende liefde voor hem, besluit ze in 1953 haar eigen leven te gaan leiden.

Jammer dat de prent een nogal eenzijdige en afgeborstelde belichting geeft van iemand zonder wie het modernisme in de kunst niet denkbaar zou zijn. Je krijgt het gevoel dat Picasso louter bezig was met rokken jagen en vrouwen te terroriseren. Wat de kijker bovendien meekrijgt van zijn creatieve schepkracht is een flauw afkooksel van de realiteit. De makers verwierven geen toelating tot reproductie of gebruik van origineel werk wat op sommige momenten vreselijk stoort aangezien bijvoorbeeld de doeken niet eens lijken op de echte.

Anthony Hopkins mag dan wel de koning zijn van de biografische verfilmingen, als Picasso overtuigt hij niet. Wanneer de kunstenaar zijn eerste kaalheid vertoont is de fysische gelijkenis al beter. Men heeft zich soms duidelijk gebaseerd op fotografisch materiaal om een welbepaalde 'Picasso-look' op te roepen maar het feit dat een neutraal Amerikaans de voertaal werd, maakt dan weer dat inleving in het toenmalige Spaans-Franse milieu van Picasso erg moeilijk wordt.

De eigenlijke figuur die de film draagt is de zelfbewuste Françoise. Eigenlijk wordt het verhaal ook vanuit haar standpunt gebracht. Voor het duo Merchant/Ivory is Surviving Picasso de tweede biografische prent na Jefferson in Paris. Ze blijven experten op het vlak van classicistische literatuurverfilmingen maar het leven van deze minotaurus vertoonde duidelijk te veelzijdige gevoelvariaties om echt biografisch te overtuigen.